venres, maio 15, 2015

Poetizándonos

O pasado mércores 22 de abril estivo connosco Fran Alonso, para falarmos de poesía e para ver a poesía en tantos lugares que non coñeciamos. Unha xornada ben especial onde o alumnado de 3º de ESO tamén tivo algo que dicir.



Por suposto, grazas a Tamara por agasallarnos coa súa fermosa voz.










A nova, na prensa:



martes, maio 12, 2015

Hansel e Gretel, en serio


A verdadeira historia de Hansel e Gretel

La historia de los hermanos Grimm

El cuento de Hansel y Gretel tiene su origen en tierras alemanas, una historia procedente del medievo que fue recogida y ligeramente “desinfectada” por los hermanos Grimm. Fueron ellos quienes recopilaron el cuento para incluirlo en su publicación de 1812.
 Los protagonistas eran hijos de un leñador, y tenían como madrastra a una mujer que, como toda madastra de cuento era tan vil como malintencionada. Fue esta buena mujer quien decidió que, puesto que ya no había medios con los cuales mantenerse, debían abandonar a los niños a su suerte en el bosque. Convenció a su padre y éste, así lo hizo. Pero Hansel, que era un niño listo, decidió marcar con piedras el camino a casa. Y así es como logran regresar… en ese primer intento.
Pero los padres siguen sin aceptarlos -en especial la madrastra- así que en esta ocasión, el padre los lleva aún más lejos. Y Hansel, vuelve a marcar el camino pero esta vez con migas de pan. ¿Resultado? Toda una fatalidad, puesto que los malvados -y hambrientos- pájaros se las acaban comiendo. Los hermanos vagan días y días perdidos por el bosque, hasta que un día, dan con todo un paraíso: una casa construida con azúcar, caramelo y pan de jengibre. Y empiezan a devorarla… ¿Y quién hay en su interior? Una bruja. Una malvada bruja que, cada día, saca un dedo por la ventana para comprobar que los niños han engordado. ¿Con qué finalidad? para comérselos. Pero los niños son listos y le hacen palpar, en realidad, un simple hueso.
Hasta que la bruja, hastiada, los entra en la casa diciéndoles que va invitarlos a comer. A comer algo calentito… pero nuestros niños, como ya sabes, no son ingenuos y Gretel advierte la trampa. Los dos hermanos preparan una hábil estrategia y la terrible bruja acaba atrapada en su propio horno y quemada. ¿Cómo termina la historia? De modo maravilloso: los niños regresan a casa llevándose con ellos los tesoros de la bruja y la casualidad no puede ser más perfecta, porque al volver al hogar descubren que su malévola madrastra también a muerto. Todo perfecto. Estos son pues los ejes principales del cuento, que siempre pueden sufrir alguna variación, pero veamos ahora qué nos dice la verdadera historia.


kb9_660x330

 

Hansel y Gretel, una triste historia de la Edad Media

Como ya te hemos comentado, el cuento de Hansel y Gretel tiene su origen en la Edad Media, una época de penurias, tradiciones y desgracias que cultivó un interesante sustrato para cuentos como éste. La estudiosa del folklore medieval Maria Tatar, nos indica que lo que en verdad muestra dicha historia es el claro reflejo de un momento histórico. Veámoslo en detalle.

1. En primer lugar, el cuento de Hansel y Gretel muestra los elementos de iniciación de casi todos los pueblos indo-europeos, que indican el pasaje a la madurez mediante una incursión a lo salvaje o lo desconocido, como puede ser un bosque. De hecho, ya lo vimos en nuestro análisis del cuento de la Caperucita Roja. En este caso la historia original nos cuenta cómo un padre y una madre, dada la falta de alimento con el que sustentar la familia, deciden que es mejor que los niños se vayan al bosque para vivir por sí solos.

2. El hambre lo domina todo en este contexto. Es esa sombra horrible que hace que el hombre pueda cometer sus mayores atrocidades. Los padres de Hansel y Gretel no los abandonan a su suerte, sino que se ven obligados a separarse de ellos porque -según varios análisis de la historia original- podrían llegar a comérselos o a ser atacados por otros vecinos. Así que lo mejor es iniciarlos tempranamente en la madurez, dejando que se adentren en el bosque. Una vez allí, ya no son niños, sino adultos que deben aprender a valerse por sí mismos. Los padres, se liberan así de su responsabilidad.

3226783710_57b40a37a3_b_660x330

3. La bruja del bosque que desea comérselos es, en verdad, esa sombra real que podía planear en esta época. El hambre es voraz y el pecado del canibalismo una posibilidad tangible. De hecho, esos pájaros que se comen las migas de pan impidiéndoles volver a casa, son un primer símbolo del peligro y de la crudeza de dicho escenario en el que, efectivamente, prima el hambre.

4. Un dato curioso es que en el cuento de los hermanos Grimm son muchos los niños los que ven en la figura de la madrastra, a la auténtica bruja. Ella, quien abandona a los hermanos, debía ser “madrastra” y no su madre para dulzificar un poco la historia, porque es inconcebible que una madre pueda abandonar a su hijos. Aunque, en realidad, esa es la esencia del auténtico cuento de Hansel y Gretel, unos padres que incitan a sus hijos a que se adentren en el bosque para evitar tener la tentación de “comérselos”. Terrible, sin duda.

5. Así que no, en la historia real no hay bruja ni final feliz. De hecho, tampoco conocemos el auténtico final. Los expertos solo nos dicen que fue el ejemplo de una época de penuria: Niños llevados al bosque dado el escenario de hambruna extrema, donde se les obligaba a tener que sobrevivir, en ocasiones, saqueando aquello que encontraban: campos, casas… (Hansel y Gretel “saquean” también una casa, pero hecha de dulces).

8353238226_f71ff5531d_z_660x330

Como ves, la esencia de este cuento tiene mucho de tristeza y desesperación. Un retrato que los hermanos Grimm quisieron dulcificar levemente.

Os invitamos a conocer por ejemplo la verdadera historia de la Cenicienta.

luns, maio 11, 2015

Con Mini e Mero

Tentando salvar obstáculos, esta é unha pequena mostra de canto sentimos e gozamos escoitando e aprendendo con Mini e Mero.

Primeira parte:





Segunda parte:




Terceira parte:




Cuarta parte:




Quinta parte:



Sexta parte:



sábado, maio 09, 2015

Moita poesía, pouca diversión


Lucía Aldao e María Lado celebraron connosco o Día do Libro, 23 de abril. Con elas aprendemos que a poesía é divertida, que a retranca defínenos e que son un dos mellores matrimonios literarios que hai no noso pequeno país.



Como é un espectáculo de poesía, o título non é outra cousa máis ca unha metáfora. Quen saiba ver detrás a letra do grupo punk Eskorbuto, esa que reza “mucha policía poca diversión/un error, un error!”, pode xa facerse unha idea clara da actitude coa que nacen os recitais de Lucía Aldao e María Lado.



 "Moita poesía, pouca diversión" pretende chamar a atención daqueles que miran a poesía de reollo. Para iso sérvense de tal provocación que só encerra unha verdade: para elas a lectura de poesía non pode ser algo que adormeza o espectador. Partindo deste presuposto, Aldao e Lado presentan un recital de poesía ameno, dotado de ritmo e comunicación aberta co espectador, no que este adquire ademais un papel activo. Durante o recital hai música en directo, xogos, historias que rodean os poemas, momentos de reflexión... pero sobre todo hai comunicación poética pura e verdadeira.



 Os textos que compoñen o recital son poemas propios, creados polas dúas poetas, algúns inéditos e outros recollidos en libros ou revistas. A música, parte substancial do espectáculo, pona a guitarra e a impresionante voz de Lucía.


E así foi este tamén inesquecible día:



Segunda parte:



Terceira parte:


Tamén na prensa:

venres, maio 08, 2015

Mini e Mero, no noso centro

Hai días que saen, así, redondos. E redondo foi o día no que recibimos a Mini e a Mero neste centro. Absolutamente todos e todas, profesorado e alumnado, gozou e estremeceu co sons das súas voces. Este 16 de abril permanecerá nas nosas memorias.
Con eles aprendemos da historia musical de noso, dos cantares de cego, das cántigas populares, das panxoliñas de nadal; con eles reafirmámonos no noso amor pola nosa lingua e pola nosa cultura. A sabedoría que os acompaña, o seu bo facer, a súa retranca, a súa dozura, converteron este día nun son galego que nos acompañará sempre. 
Moitas, moitas grazas por virdes!









mércores, maio 06, 2015

Hoxe viaxaremos con Xurxo Mariño

Hoxe será un día ben especial: Xurxo Mariño, un dos mellores divulgadores científicos de Galicia, estará no noso centro para falarnos desa viaxe científica e fantástica que vén de realizar arredor do mundo. Estamos desexando escoitalo e aprender co noso abraio!!!



Libros e Lectura

Curta que fomenta a lectura, sucumbir ao mundo da fantasía e o misterio que se atopa en cada libro




martes, maio 05, 2015

Obradoiro con Mar Benegas

O profesorado tamén temos moito que aprender sobre a poesía. Desta volta foi Mar Benegas quen nos impartiu un obradoiro:











Incredible Surfing Animation - Much Better Now

Dende Valencia a Lalín

Unha das actividades máis agardadas do Grupo de Traballo "Lalín en verso" era a visita de Mar Benegas cos seus obradoiros. Estivo dous días connosco, con moitos nenos e nenas dos dous coles de Primaria que temos en Lalín e tamén estivo connosco, impartindo un Obradoiro de Haikus para o Grupo de Excelencia. Asemade, impartiu un Obradoiro para aquel profesorado que quixese asistir.
Desta visita fíxose eco a prensa, que mesmo a entrevistou:



luns, maio 04, 2015

Los fantásticos libros voladores del Sr Morris Lessmore



Oscar á mellor curta de animación en 2012, fantástica e sorprendente historia que goza co poder da palabra escrita, xa que os protagonistas son os libros.Libros que nos transforman, edifican, fannos voar, desenvolven as nosas cualidades, ensínannos a redescubrir o mundo.
Marabilloso.
O libro, tamén, pero non o temos aínda na biblioteca!








Obradoiro de excelencia con Mar Benegas



Hoxe, último obradoiro, recibimos a Mar Benegas para falar de haikus. E escribímolo nos haigas!!!


Jesús Calviño:

Baño de sol
Playa de calor grata
Caliente arena


Francisco Javier Rivas Santomé:

El bañador
el calor, el chiringuito.
Yo, junto al mar


Lucía Novoa Froiz:

El blanco manto
Cubriendo el frió valle
Suena la calma


Iker González:

Las flores salen
de las armas que tienen
grandes ejércitos


Silvia Souto Froján:

La fresca brisa
El caer de las hojas
Él, se acerca


Adrián Buán Vázquez:

Vén a calor
Comeza a liberdade
Vén o cansazo


Alba Roqueiro Galego:

Herba mollada
Auga arrecendente
Nostalxia da infancia


Lucía Lalín Pérez:

Flores lo llenan
Más color en la vida
Gran armonía

Cantan los pájaros
Todo es movimiento
Felicidad

El agua fluye
Todo está muy tranquilo
por el bosque inerte


Zaira Míguez López:

El blanco invierno
único azul inerte
con frío gris

Ya te asomas
con tu blanca navidad
invierno llegas


Carla Varela Areán:

Llega el invierno
la gran alfombra blanca
que ya se pasa


Ana Santalla:

Hojas oscuras
paraguas frenan vientos
cuerpo muy frío


Brais González:

Amigos juntos
vacaciones de fiesta
¡Días sin profes!

Brisa playera
te refresca bastante
Tarde feliz

sábado, maio 02, 2015

Escritura con premio



Ultimamente falamos por aquí de premios e concursos varios. Pois ben, fardamos agora de tres dos nosos alumnos e alumnas que gañaron premios no II Concurso literario Mª Vitoria Taboada. Son Laura Mariño, Elvira Nercellas e Xosé Manuel Fernández Taboada
Amosámosvos aquí o seu bo facer:

Microrrelatos premiados no II Concurso literario Mª Vitoria Taboada

O xurado do II Concurso literario Mª Vitoria Taboada, acordou outorgar o primeiro premio na categoría de microrrelatos aos textos presentados por Laura Mariño García.

SE ME QUERES

Se me queres, mátame! No inicio da miña vida, xa cheguei ao final. Escóitame, nai, estas bágoas que corren polas miñas meixelas son de amor. Aténdeme, nai, porque che vou confesar a miña coita.

Coñecino cos raios do sol e deixoume na friaxe; búscoo na noite e non o atopo, búscoo no día e non o vexo. Antes sabía que o adoraba. Agora sei canto valía.

Mátame, nai, dispón da miña vida. Nada significa. Non hai horizonte nin futuro posible cando a alma está esnaquizada. Non tentes recompoñela porque el levou anacos irrecuperables. Non hai deuses que escoiten o meu lamento. Non hai milagres que cedan ao sufrimento. Non te incomodes, nai, se me queres. Ti déchesme a vida que eu agora che devolvo. Non a quero. Non a soporto. Es a portadora dos soños que quedaron na gaiola rota. Es a voz do meu laio. Es a alma que xa non teño.



UN CAN PERIGOSO

Cando era pequena tiña un can, chamábase Sil. Bauticeino no río o mesmo día que viñeron a buscar a miña nai. Cando saín para o bautismo miña nai quedaba agochada, non sabía que aquel bico sería o derradeiro. A mestra da escola vivía nun armario da casa. Eu non o entendía, foi bastante despois da súa morte cando meu pai mo contou: Era roxa. Despois de dous anos decateime de que levaran a miña nai para deixala morrer atada a unha árbore.

Abrín os ollos á realidade o día que levantaron o esterco da corte e sacaron a meu pai dese acubillo. Cando meu tío Xesús abriu a cancela deixeino pasar; abrinlle as portas da casa ao asasino. De nada serviron os laios de quen me deixaba soa nesta vida aos quince anos. Suso entrou pola eira co fusil e preguntoume se mordía o Sil, xa que tiña medo de coller a rabia; pero o can rabioso era el. O can quen me fixo vivir na súa casa, comer na súa mesa e ter que miralo aos ollos cada día lembrando os miolos de meu pai escorregando polo xersei.

Sei que non debo xustificar o que fixen, Sil nunca mo perdoaría.


INESPERADO

Perdera a chave do apartamento, a chave do coche, a chave do garaxe. Chamei a Nerea para ver se estaba na casa e podía quedar con ela. Fun de inmediato, ao chamar ao timbre estrañoume que me respondera unha voz de home. Facíaseme unha voz moi coñecida que non puiden identificar. Era raro que os ligues de Nerea quedaran ata tan tarde. Subín nerviosa as escaleiras. A porta estaba aberta. A casa estaba a escuras, só se vía o reflexo do televisor e oíase a voz da vendedora da teletenda. Chamei e fun á súa habitación. Tropecei con algo que me pareceu brando e caín. Peguei contra algo cortante, e un regueiro de sangue caeume pola fronte. Cando me erguín diante da porta do seu cuarto prendéronse todas as luces e soou o “Waka, Waka”. Odio a Nerea. É capaz de organizar as máis incribles festas de aniversario.

 Consideración xurado:

Sobresae nos tres microrrelatos a  capacidade para conmover e sorprender mediante a creación de situacións que se volven imprevisibles. Destacamos  así mesmo o ritmo áxil e a  expresión coidada que alcanza gran dramatismo por momentos.

Parabéns, Laura. 


Primeiro accésit de relato curto no II Concurso literario Mª Vitoria Taboada




O xurado do II Concurso literario Mª Vitoria Taboada acordou recoñecer, cun primeiro accésit na categoría de relato curto, o texto Lis, presentado por Elvira Nercellas Rodríguez.



LIS

Pola noite, oio morriñentos sons. Aboio no frouxo sosego dunha mente ancorada ás lembranzas. Durmo e soño nun incauto corpo de mozo e esperto nunhas mans de home vello, engurrado. É esta luz a que me recorda que o meu corazón xa latexou moitas primaveras e tamén, moitos invernos.

Mais tamén é esta luz a que me arrepía. Pregúntome se, cos días, igualmente me esquecerei dos meus ollos, dos meus pensamentos, de min mesmo. Os meus temores pingan nun tenro tamborilo tenaz. Agárdame a tempestade, e a min tan só me queda agardar.


Reparo no meu malpocado can de palleiro. Engaiolado, ladra para que lle bote algo de comer, ao igual que ladra se vén xente ou se trona. El, mísero aos ollos de todos. E eu, que vivín xulgando, degustando, calculando, sorrindo e chorando, agora esquecerei todo canto lixeiramente presenciei ou, máis ben , crin presenciar. Un can e un home. Dúas existencias que deben resignarse a retornar ao resío escuro do que escaparon tras a primeira raiola que os alumou no nacemento. Home e can igualados no obxectivo final da vida. Realidades de distinta percepción, pero cun fin común. Entón, quen é o mísero? O can ou eu? Ou os dous?


A miña conciencia tamén se esvaecerá. E con ela, os sentimentos, as ideas e o meu mundo interior....Os momentos contados por segundos, minutos ou horas. Desfeitos e substituídos polo baleiro, polo temor. Polo esquecemento. Pode que Lis tamén desapareza. Desaparecer sen nunca aparecer.


Cando creei a Lis, era un máis deses novos que pensan que un nunca vai ser vello. Creeina para poñer unha diferenza entre realidade e imaxinación. Pero agora que son vello, e diso xa hai bastantes anos, doume conta de que o que nós chamamos real non é máis que un breve período de tempo entre longas “non realidades” eternas. Que era logo, o verdadeiramente real?


Comprendín que debía desconfiar de todo aquilo que fose chamado real. Deste xeito, Lis, aquela muller da miña fantasía á que non lle puxera nin rostro, podía ser tan real coma min. Decidín destruíla. Mais xa non podía. Seguía alí, no meu pensamento. Eu creáraa. E ela agora existía ao igual que o can e ao igual ca min.


Anguria de esquecer. A anguria do angosto camiño que me leva ao esquecemento. O meu ser, a miña derradeira consciencia, non deixa de afundirse na congoxa. Porque eu ben sei que creei a Lis, pero quen me creou a min? Crearíame o can imaxinando que podía imaxinar? Ou crearíame Lis soñando que a imaxinaba?


E co paso dos días, sigo esquecendo.  


Parabéns, Elvira.

Segundo accésit de relato curto no II Concurso literario Mª Vitoria Taboada


O xurado do II Concurso literario Mª Vitoria Taboada acordou recoñecer cun segundo accésit na categoría de relato curto ao traballo presentado por Xosé Manuel Fernández Taboada.

O aparello situado na mesa da noite comeza a soar, emite leves vibracións, fai que esperte. Desconcertado, cos ollos aínda medio cerrados, logra ollar que son as sete en punto. Unha cara descoñecida e ao mesmo tempo familiar asómase á porta e pronuncia un nome, ao mesmo tempo que esixe que se erga da cama:

-Xan, érguete xa para que che dea tempo de almorzar.

Pola pinta, deduce que a orde vai dirixida a el. Logra así deducir que ese é o seu nome, pero aínda lle queda por saber quen é a muller. Ao chegar á cociña, atópase cunha cunca de leite e torradas untadas con marmelada. Polo cheiro decátase de que están feitas no momento. A muller diríxese de novo a el, esta vez non emprega o seu nome senón que se refire a el como o seu fillo. Estalle pedindo que recolla os libros para ir á escola. Vaia, cantas cousas novas, tamén vai á escola! A muller que resulta ser a súa nai, déixao na porta dun grande edificio pintado de cor amarelo e rodeado de grandes árbores. Ao lado esquerdo desta pon “Colexio de Educación Primaria Vetusta”. Ao entrar, non sabe moi ben a que lugar dirixirse, por iso opta pola porta 23, aula de 3º grao de primaria. Está chea de raparigos que aparentan máis novos ca el, pero non hai ningunha figura de autoridade. Senta nunha cadeira ao lado dunha rapaza de cabelos louros e ollos azuis. A súa cara tamén lle semella familiar e ela mira para el sorrindo. Axiña comezan as burlas cara á súa persoa e el non entende por que. Aos dez minutos entra unha muller vestida con saia axustada e americana a conxunto. Suspira e pronúnciase:

-Xan! Xa esqueciches outra vez cal e a túa aula? Cantas veces che teño que repetir que é a de quinto grao?

Volveuse equivocar, recolle os libros, entre as burlas dos compañeiros, a cabeza erguida con mala cara da mestra e as palabras de defensa da rapaza de cabelos louros. Ela é a única que o defende, ata o punto de case soltar bágoas.

Cando chega á súa verdadeira aula, as palabras de burla continúan. Acaba a clase e sae ao descanso cun humor máis ben malo, polas situacións vividas previamente ao longo do día. Porén, atópase cun balón de cor vermello e comeza a pelotealo. Gústalle moito.

Un grupo de sete rapaces que parecen maiores, póñense preto del e comezan a molestalo de novo. A rapaza que o defendera antes volve de novo ao seu favor. Acaba no chan, chorando, tras un empurrón que lle dá un dos raparigos maiores. Xan quédase no sitio, sen facer nada, non entende que está a pasar. A rapaza trata de pedirlle axuda e el simplemente se limita a dicir:

-Déixame en paz! Non sei quen es e se non estiveses preto de min non che pasaría isto. Métete nos teus asuntos, nena boba!

Volta á clase moi nervioso. Isto fai que as últimas dúas horas se lle fagan eternas. Cando soa o timbre, sae e pouco tarda en ver o coche coa muller que o trouxo antes. Ao subir ela limítase a miralo, en estado de espera. A rapaciña de cabelos louros diríxese ao mesmo coche e entra na porta traseira do auto. Ten a saia manchada de sangue, as medias rachadas á altura dos xeonllos e estas mesmas de cor branco con pequenas manchas tamén de cor vermello. Segue coas bágoas nos ollos.

A nai alármase e interesase por saber o que lle pasou a Clara, así se chama a nena. Así é como lle conta o ocorrido. Xan por fin consegue saber cal é a relación que ten con dita nena. Trátase da súa irmá pequena.

Ante o relato, a nai comeza tamén a chorar. Dez minutos despois emprende a viaxe pero, agora, cun camiño distinto. Chegan a unha consulta médica. A nai cóntalle a un home con bata de cor branca a mesma versión da nena, non sen antes consultar por teléfono aos mestres a actitude de Xan no colexio. O home de bata branca mira unhas follas onde figura un historial relacionado con Xan.

Ao cabo, mira con desolación á muller sentada na cadeira de enfronte. Diríxese a ela, con ton de malas noticias. Xan ten que escoitar as palabras que este home ten que dicir:

-Desgraciadamente señora, a enfermidade avanza. O tratamento que Xan estaba recibindo ata agora xa non fai o efecto que debería. Non se coñece tratamento máis forte que se lle poida aplicar para controlar os ataques que xa son tres na mesma semana e que esqueza as cousas é imposible de evitar. Tal vez sexa hora de internalo nun centro especializado neste tipo de casos.

Chegan á casa, a nai de Xan chora desoladamente, así o fixo durante todo o camiño. Terá que facer o que tratou de evitar nos últimos meses.

Todos se deitan. A escena ao día seguinte repítese. Pero esta vez ocorre algo distinto. Xan cambia o colexio Vetusta pola centro Caspada. Chegan ás tres da tarde, en todo o día non houbo unha mísera burla, nin se equivocou de aula a pesar de esquecerse de todo. Pero tampouco houbo volta á casa, nin rapaza de cabelos louros, nin balón á saída ao descanso, nin muller no auto esperando...


 
 Parabéns, Xosé Manuel